ابزارهای هوش مصنوعی که برای یادداشتبرداری خودکار جلسات طراحی شدهاند، حالا به زندگی روزمره کاربران نیز راه پیدا کردهاند. گزارش تازه Futurism نشان میدهد برخی کاربران، بهویژه در صنعت فناوری، بدون اطلاع دیگران تقریباً تمام مکالمات خود را ضبط و سپس با کمک مدلهای هوش مصنوعی تحلیل میکنند؛ روندی که نگرانیهای گستردهای درباره حریم خصوصی، امنیت اطلاعات و حتی تغییر رفتار انسانها ایجاد کرده است.
به گزارش استارتاپ زنان خلاق و براساس گزارش هوشیو، هوش مصنوعی تنها چند سال پس از ورود به محیطهای کاری، حالا به آرامی در حال تغییر شیوه تعاملات روزمره انسانهاست. اگر تا دیروز ابزارهای یادداشتبرداری خودکار فقط در جلسات آنلاین استفاده میشدند، اکنون برخی کاربران پا را فراتر گذاشتهاند و تقریباً همه گفتوگوهای خود، از جلسات کاری گرفته تا ملاقاتهای دوستانه و حتی قرارهای عاشقانه، را بدون اطلاع طرف مقابل ضبط میکنند. گزارش جدید Futurism به نقل از والاستریت ژورنال این روند را یکی از نگرانکنندهترین پیامدهای گسترش هوش مصنوعی توصیف کرده است؛ روندی که مرز میان «کمک هوشمند» و «نظارت دائمی» را بیش از گذشته کمرنگ میکند. از جلسه کاری تا زندگی شخصی؛ هوش مصنوعی همیشه در حال شنیدن است در بسیاری از شرکتهای فناوری، حضور ابزارهای هوش مصنوعی برای ثبت خودکار جلسات به امری عادی تبدیل شده است. این ابزارها تمامی صحبتهای شرکتکنندگان را به متن تبدیل کرده و خلاصهای از جلسه ارائه میکنند. اما اکنون برخی کاربران از این ابزارها برای ثبت تمام مکالمات روزانه خود استفاده میکنند؛ آن هم در بسیاری از موارد بدون اینکه از طرف مقابل اجازه بگیرند. این موضوع در برخی کشورها حتی میتواند با قوانین مربوط به حفظ حریم خصوصی در تضاد باشد. «کاش در هر اتاق یک هوش مصنوعی برای ضبط مکالمات بود» به گفته مدیرعامل شرکت بازاریابی هوش مصنوعی Flint، در برخی تیمهای فناوری فراموش کردن روشن کردن ابزار یادداشتبردار هوش مصنوعی به یک اتفاق ناخوشایند تبدیل شده است. او در گفتوگو با والاستریت ژورنال گفته است زمانی که متوجه میشوند مکالمهای بدون ثبت توسط ابزار هوش مصنوعی انجام شده، احساس میکنند اطلاعات ارزشمندی را از دست دادهاند و حتی آرزو میکند در هر اتاق چنین ابزاری فعال باشد. تحلیل قرار عاشقانه با Claude شاید عجیبترین نمونه، مربوط به Emmie Chang، بنیانگذار شرکت Yuzu Labs باشد. او به والاستریت ژورنال گفته است که بیشتر قرارهای اول خود را با قرار دادن تلفن همراه روی میز یا صندلی ضبط میکند. پس از پایان ملاقات نیز فایل صوتی را در اختیار Claude، چتبات شرکت Anthropic، قرار میدهد تا رفتار او را تحلیل کند و پیشنهاد دهد چگونه میتواند در ملاقاتهای بعدی «همدلتر» یا «جذابتر» باشد. این نمونه نشان میدهد هوش مصنوعی از نقش یک دستیار کاری فراتر رفته و به ابزاری برای تحلیل روابط انسانی تبدیل شده است. نگرانی درباره فرسایش توان ذهنی کارشناسان علاوه بر دغدغههای مربوط به حریم خصوصی، نسبت به پیامدهای شناختی این روند نیز هشدار میدهند. پژوهشگران از پدیدهای با عنوان «برونسپاری شناختی» (Cognitive Offloading) یاد میکنند؛ وضعیتی که در آن افراد به جای تکیه بر حافظه، تحلیل و قضاوت شخصی، این وظایف را به هوش مصنوعی واگذار میکنند. به باور متخصصان، وابستگی بیش از حد به چنین ابزارهایی میتواند در بلندمدت تواناییهای شناختی انسان را تضعیف کند. یکی از مهمترین انتقادها به ابزارهای جدید این است که برخلاف سرویسهایی مانند Zoom که هنگام آغاز ضبط به همه کاربران اطلاع میدهند، برخی برنامههای یادداشتبرداری مبتنی بر هوش مصنوعی هیچ هشدار یا اعلان مشخصی نمایش نمیدهند. در نتیجه ممکن است افراد بدون اطلاع، ساعتها در حال ضبط شدن باشند. تهدیدی برای شرکتها و اطلاعات محرمانه کارشناسان حقوق فناوری معتقدند استفاده گسترده از این ابزارها میتواند شرکتها را نیز با خطرهای جدی روبهرو کند. ضبط خودکار جلسات ممکن است به افشای اطلاعات محرمانه کارکنان، دادههای حساس مشتریان یا حتی اسرار تجاری منجر شود؛ موضوعی که در صورت نشت اطلاعات، تبعات حقوقی و مالی گستردهای خواهد داشت. برخی متخصصان منابع انسانی نیز نسبت به استفاده سازمانها از این فناوری موضعی کاملاً منفی گرفتهاند و معتقدند ریسکهای آن از مزایایش بیشتر است. رشد سریع ابزارهای یادداشتبرداری مبتنی بر هوش مصنوعی نشان میدهد این فناوری در حال تغییر یکی از بنیادیترین جنبههای زندگی انسان، یعنی گفتوگوهای روزمره، است. هرچند این ابزارها میتوانند بهرهوری را افزایش دهند و از فراموش شدن اطلاعات جلوگیری کنند، اما استفاده از آنها بدون رضایت دیگران، پرسشهای جدی درباره اخلاق، حریم خصوصی و امنیت دادهها ایجاد کرده است. به نظر میرسد با فراگیرتر شدن این فناوریها، قانونگذاران و شرکتهای توسعهدهنده ناچار خواهند بود قواعد شفافتری برای نحوه استفاده از ابزارهای ضبط و تحلیل مکالمات مبتنی بر هوش مصنوعی تدوین کنند؛ چرا که در غیر این صورت، مرز میان «دستیار هوشمند» و «شنود دائمی» بیش از پیش محو خواهد شد. ۲۲۷۲۲۷